کلیسای چوپان جلفا
کلیسای چوپان جلفا،میراث جهانی چوپانان دره شام
کلیسای چوپان یا کلیسای آندره ورتی مقدس مربوط به دوره صفوی است و در جلفا، کنار رود ارس، بر سر راه کلیسای سنت استپانوس واقع شده و این اثر که از جمله کلیساهای ارامنهٔ ایران است در تاریخ ۱۷ اسفند ۱۳۸۱ با شمارهٔ ثبت ۷۷۴۳ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیدهاست. کلیسای چوپان در سال ۲۰۰۸ و در جریان سی و دومین اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو در کبک کانادا در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد.
تاریخچه کلیسا
کلیسای چوپان متعلق به قرن ۱۶ میلادی است و به دلیل اینکه محل کلیسا در چراگاه منطقهٔ دره شام بنا شده بود، محل عبادت چوپانهای ارمنی منطقهٔ دره شام بشمار میرفت. بنا به روایتی دو کلیسا به همت دو برادر چوپان بنا شدهاست، یکی در این سمت رودخانه ارس و دیگری دقیقاً در جناح روبه رو که متأسفانه در سالهای اخیر تخریب شدهاست.
معماری کلیسای چوپان
کلیسای چوپان از نوع کلیساهای کوچک یا chapel محسوب میشود. بهطوریکه فقط ظرفیت حضور 10 نفر را بهصورت همزمان دارد. سبک معماری این بنا از نوع معماری ارمنی بوده و ساختمان کلیسا از بیرون به شکل مربعی به ابعاد ۷/۷ در ۵/۷ متر و از داخل به شکل صلیب است. درب ورودی اصلی کلیسا سمت غرب و محراب در شرق بنا قرار دارد. سنگ، ملات و گچ از عمده مصالح به کار رفته در ساخت کلیسای چوپان بهشمار میآید. سطح دیوارهای داخلی با گچ پوشانده شده و هیچگونه حجاری در بنا دیده نمیشود.
پوسته خارجی کلیسا با سنگ ساخته شده و گنبد دایرهای شکل کوچکی هم برفراز کلیسا بهچشم میخورد. روی این گنبد چهار نورگیر کوچک در چهار جهت قرار دادهاند. طاقهای آن هم مانند دیگر کلیساها شکلی جناغی دارد. سمت غرب کلیسا، آثار و بقایای بنای ویران شدهای دیده میشود که بهنظر میآید بخشی دیگر از کلیسا بوده است. در محوطه اطراف کلیسا هم چندین صلیب سنگی وجود داشته که برای حفاظت بیشتر به تبریز منتقل شدهاند.
بازسازی و مرمت
کلیسای چوپان یک بار در سال ۱۸۳۶ بازسازی شده بود. سپس در سالهای بعدی بهدلیل بیتوجهی و البته عدم استفاده از آن، گنبد و بخشی از دیوارهایش فرو ریخت. طرح مرمت کلیسا توسط مهندس معمار ساموئل آیوازیان ارمنستانی تهیه شد و سازمان میراث فرهنگی با همت و پشتیبانی سازمان منطقه آزاد ارس، عملیات مرمت و بازسازی آن را انجام دادند. آیین تقدیس مجدد آن به یاد شهدای ارامنه و بهرهبرداری از بنای مرمتشده کلیسای زیبای چوپان در اردیبهشت ۱۳۹۴ با حضور “گریگور چیفتچیان” اسقف اعظم ارامنه آذربایجان برگزار شد. کلیسا اکنون تحت مالکیت شورای خلیفهگری ارامنه آذربایجان اداره میشود.
زمان و شرایط بازدید
کلیسای چوپان در یک محوطه باز قرار دارد. این کلیسا در هرزمانی قابلبازدید است. درحالحاضر از بازدیدکنندگان کلیسا ورودی دریافت نمیشود. البته درب کلیسا بسته بوده و نمیتوان داخل آن را بازدید کرد. تماشای بنای این کلیسا در هرفصلی حتی زمستان زیباییهای خاص خود را دارد. قرار گرفتن آن در کرانه رود ارس هم جلوه خاصی به آن بخشیده است. البته باید گفت بازدید از کلیسای کوچک چوپان بیشتر از ۱۰ تا ۱۵ دقیقه زمان شما را نخواهد گرفت.
دسترسی به کلیسای چوپان
بین کلیساهای منطقه جلفا، کلیسای چوپان کمتر شناخته شده است. البته بعد از بازسازیهای اخیر و بهلطف قرارگیری در مسیر گردشگری ارس بیش از پیش موردتوجه گردشگران قرار میگیرد. کلیسای چوپان را میتوانید در فاصله حدود هفت کیلومتری غرب جلفا پیدا کنید. برای بازدید از این کلیسا به سمت کلیسای سنتاستپانوس یا سد ارس حرکت کرده و پس از کاروانسرای خواجهنظر و به فاصله کمتر از ۵۰۰ متر پشت یک پیچ تابلوی کلیسای چوپان را بینید. کلیسا سمت چپ جاده در دل کوههای رسوبی سرخرنگ و رو به رودخانه زیبای ارس قرار دارد.
محوطه جلوی کلیسا به پارکینگ تبدیل شده است. شما میتوانید خودروی خود را در آن پارک کنید. برای رسیدن به کلیسا باید از حدود ۳۰ پله بالا بروید. میتوانید بعد از بازدید از این کلیسای زیبا به مسیر خود ادامه دهید. همچنین میتوانید در مسیر برگشت به جلفا از مسیر غربی ارس کلیسای چوپان را در برنامه بازدید خود بگذارید.
آدرس:
آدرس: شهرستان جلفا جاده به طرف کلیسا
نظرات
0 نظر